Nazirov Muxtor

"Барча томонларнинг мувофиқлаштирилган саъй-ҳаракатлари Ғазони тез фурсатда қайта тиклаш учун зарур шарт-шароитларни яратишга, можародан кейинги жараёнларни барқарорлаштиришга хизмат қилади.

Таъкидлаб айтаманки, Ўзбекистон ушбу ҳудудда турар жойлар, болалар боғчалари, мактаб ва касалхоналар барпо этишга имкон қадар ҳисса қўшишга тайёр."
- Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Тинчлик кенгашининг биринчи саммитидаги нутқидан.
👇👇👇
president.uz/uz/lists/view/8958

1 day ago | [YT] | 5

Nazirov Muxtor

Нега айнан Марказий Осиё, ноёб ер минераллари соҳасидаги ҳамкорликда ташаббусни қўлга олиши керак?

Жорий йил 4 февраль куни Оқ уйда 50 дан ортиқ давлатнинг юқори лавозимли вакиллари АҚШ тарихида илк бор ўтказилган критик аҳамиятга эга минераллар бўйича вазирлар форумида жам бўлишди.
Иштирокчилар орасида Қозоғистон ва Ўзбекистон ҳам бор эди. Бу сўнгги ўн йиллик давомида “кўпвекторли” ташқи сиёсат юритиб келаётган, бироқ шу билан бирга қаттиқ тузилмавий чекловлар шароитида фаолият олиб бораётган минтақа учун рамзий жиҳатдан муҳим сигналдир.

Вашингтоннинг мурожаати очиқлик ва мувофиқлашув ғоясига асосланган эди. Бироқ Марказий Осиёнинг асосий вазифаси — дипломатик жалб этилганликни ички қайта ишлашни чуқурлаштирадиган, малакали иш ўринлари яратадиган ва стратегик автономияни кучайтирадиган аниқ лойиҳаларга айлантиришдан иборат, деб ёзади қозоғистонлик эксперт Влад Паддак.

Ниятлар билан амалий лойиҳалар ўртасидаги узилиш асосий муаммо бўлиб қолмоқда. Ҳозирда икки тескари ёндашув ажралиб турибди. Хитой ҳамкорликни молиялаштириб, ишлаб турган лойиҳаларга айлантиришга муваффақ бўлмоқда. Бу лойиҳалар кўпинча пудратчилар, имтиёзли кредитлар ва узоқ муддатли харид шартномалари билан қўллаб-қувватланади.

Ғарблик шериклар эса асосан меморандумлар ва доиравий келишувлар билан чекланмоқда. Улар сиёсий қўллаб-қувватлашни билдирса-да, ўз-ўзидан на кон, на қайта ишлаш қувватларини яратади.

Ўзбекистон ташаббуси амалга йўналтирилган ёндашув қандай кўриниш олишини намоён этмоқда. 2025 йил март ойида Тошкент 2,6 миллиард долларлик, 3 йилга мўлжалланган дастурни эълон қилди. У 76 та лойиҳа ва 28 турдаги минералларни қамраб олиб, хомашё қазиб олишдан қайта ишлаш ва тайёр маҳсулот ишлаб чиқаришга ўтишни аниқ мақсад қилиб қўйган.

Бу формат фақат декларациялар имзолайдиган эмас, балки йирик миқёсда лойиҳаларни амалга ошира оладиган шерикларга мўлжалланган.

АҚШ технологик-иқтисодий суверенитет сари йўналмоқда.
Президент Трамп ва АҚШ энергетика вазирлиги қатъий назорати остида сунъий интеллект соҳасида етакчилик, энергетик тизимлар, таъминот занжирлари хавфсизлиги ва илғор ишлаб чиқариш йўналишлари бирлаштирилмоқда, яъни ўзига хос “технологик қаср” шаклланмоқда.

Бу курснинг мантиғи ички йўналтирилгандир. Қарамликлар энди заифлик сифатида кўрилади, барқарорлик асосий тамойилга айланади, саноат сиёсати эса ташқи сиёсатнинг давоми сифатида қаралади.

Марказий Осиё учун бу шуни англатадики, АҚШ тизимни ички назоратга мослаштиради ва хорижда танлаб иштирок этади, яъни фақат лойиҳалар хатарларни камайтирса, меъёрий талабларга жавоб берса ва Америка барқарорлик устуворликларига мос келса. Бундай ҳолатда улар минтақавий индустриаллашувнинг ҳаракатлантирувчи кучи эмас, балки АҚШ эҳтиёжларига мос элемент сифатида қаралади.

Имконият ойнаси мавжуд, лекин абадий эмас. 2025 йил бир қатор юқори даражадаги қадамлар билан ёдда қолди, жумладан Вашингтонда ўтган тарихдаги илк президентлар даражасидаги C5+1 саммити.

Бироқ ниятлар ҳали динамика дегани эмас, ва Марказий Осиё Америка талаби ўз-ўзидан шаклланишини кутиб ўтирмаслиги керак. Бугун компаниялар ўртасидаги ҳамкорлик геостратегик чақириқлардан кўра муҳимроқ. Минтақа компаниялари амалга оширишга тайёр лойиҳалар билан тўғридан-тўғри америкалик шерикларга чиқиши зарур.

Ўрта бўғин (midstream) ишлаб чиқаришни ривожлантириш минераллар соҳасидаги ҳамкорлик барқарорлигининг калитига айланади. Рудани хом-ашё шаклида экспорт қилиш қиммат, заиф ва паст рентабеллидир.

Тозаланган металлар ва оралиқ маҳсулотларни етказиб бериш логистик чекловларга қарамликни камайтиради ва Марказий Осиёни қўшилган қиймат занжирларида мустаҳкамлайди.

Акс ҳолда, муқобил йўл — инерцион қарамлик ва Хитой ишлаб чиқариш ҳамда таъминот занжирларига босқичма-босқич интеграциялашувга айланиб қолади. Бу эса минтақанинг сиёсий автономиясини сусайтиради. Марказий Осиё ўз стратегик траекториясининг кафилига айланиши лозим.

Манба: Nightingale Int.

Skip the Carousel

1 2

2 weeks ago | [YT] | 11

Nazirov Muxtor

#Daryo #АҚШ
АҚШ Хитойни танлади: Россия энди Европанинг муаммоси

Куни кеча Пентагон янги Миллий мудофаа стратегиясини эълон қилди. 34 бетлик ҳужжат 2022 йилдан бери эълон қилинган биринчи стратегия бўлиб, у ҳарбий режа учун ноодатий даражада сиёсий оҳангда ёзилган. Ҳужжатдаги сўзлар Вашингтоннинг дунёга, иттифоқларига ва рақибларига бўлган қараши ўзгараётганидан далолат беради.

Унда Хитой АҚШнинг асосий рақиби, Россия ва Эрон эса жиловлаш мумкин бўлган хавф манбаи сифатида кўрсатилган.

Қуйида Пентагон томонидан эълон қилинган янги стратегиянинг мазмун-моҳияти ва мақсадлари ҳақида сўз юритилади.

Таклиф этилган эксперт: сиёсатшунос Мухтор Назиров

00:00​ — Кириш

00:40​ — Иттифоқларга сигнал

05:01​ — Ғарбий яримшар — янги устуворлик

10:31 — Европа ва НАТО: хавфсизлик юкининг қайта тақсимланиши

14:55​ — Яқин Шарқ: Эрон жиловланган хавф

19:07​ — Хитой: душман эмас, “мувозанатлаш керак бўлган куч”

Батафсил:
👇👇👇
https://youtu.be/KTKIyOc39Ng?si=pLBdE...

3 weeks ago | [YT] | 2

Nazirov Muxtor

Muxtor Nazirov:
Тинчлик Кенгаши Низоми (норасмий таржима)

Низомнинг инглиз тилидаги тўлиқ матни қуйидаги манбада:
👇👇👇
www.timesofisrael.com/full-text-charter-of-trumps-…

БМТ ва Тинчлик Кенгашининг қиёсий таҳлили

▪️Демак, БМТ Низоми – халқаро тизимнинг институционал ва ҳуқуқий устуни бўлиб, легитимликни универсаллик орқали таъминлайди.

▪️Тинчлик Кенгаши Низоми эса самарадорликни устувор қўйган, марказлашган ва реалполитик ёндашувни ифода этувчи муқобил моделдир.

3 weeks ago | [YT] | 9

Nazirov Muxtor

#Марказий_Осиё #Афғонистон
Тожик–Афғон чегара муаммоси. Марказий Осиё учун янги хавфми?

Тожикистон–Афғонистон чегарасида такрор-такрор юз бераётган қуролли тўқнашувлар фонида Марказий Осиё учун қандай хавфлар бор?

Шу мавзуда суҳбатга таклиф этилган эксперт: сиёсатшунос Мухтор Назиров.

Тафсилотлари қуйидаги видеода.

👇👇👇

https://youtu.be/zw8tqsb3Nyc?si=-mq-u...

3 weeks ago | [YT] | 3

Nazirov Muxtor

Axios: Трамп Америка интервенционизмини янги куч билан қайтармоқда.

"Аввало Америка" шиори остида АҚШ президенти Дональд Трамп дунёнинг турли мамлакатларига қарши ҳаракат қилмоқда.

▪️Америка интервенционизми қайтди, ёрқин, Трампга хос рангларда. Бу Каракасга тунги ҳужумлар ва президент Николас Мадуронинг куч ишлатиб экстрадиция қилиниши мисолида яққол кўринмоқда. Бир йил ичида АҚШ президенти қандай натижаларга эришди?

1. Эрон ядровий дастурига қарши кенг кўламли зарбалар берилди ва норозилик намойишларини ҳимоя қилиш баҳонасида қўшимча аралашув билан таҳдид қилинди;

2. Яна олти мамлакатда, жумладан Нигерияда ҳам бомбардимонлар амалга оширилди, бунда расмий сабаб сифатида христианларни ҳимоя қилиш кўрсатилди;

3. Ўзини Ғазо бошқарув кенгаши раиси этиб тайинлади ва қатор бошқа дипломатик ташаббусларда шахсий кафил сифатида чиқди;

4. Венесуэлага улкан ҳарбий армада жўнатилди. Расман наркотик ташувчи кемаларни портлатиш учун, аммо эндиликда очиқ-ойдин бўлганидек, аслида амалдаги етакчини ағдариш мақсадида.

▪️Муаммо шундаки, бу ҳаракатларнинг катта қисми Конгресс розилигисиз ва ҳар қандай халқаро легитимликка эришишга уринишсиз амалга оширилди.

▪️ Трамп маъмурияти Мадурони Венесуэланинг қонуний президенти эмас, балки наркобарон деб ҳисоблайди, чунки у ҳокимиятда қолиш учун сайловларни сохталаштирган, деган даъво илгари сурилади.

▪️Шу тарзда, унинг қўлга олиниши юридик жиҳатдан асосланган ва Америка манфаатларига мос, деб таъкидланади, чунки бу Венесуэладан келаётган наркотикларнинг ноқонуний айланмасини тўхтатган. Аслида эса, на минтақада, на бутун дунёда бу нуқтаи назарни қўллаб-қувватловчилар кўп эмас.

▪️Шунингдек, агар шунга ўхшаш шароитларда бошқа бир давлатнинг амалдаги етакчисини ағдарса, айниқса у Трампга мафкуравий жиҳатдан яқин бўлса, АҚШнинг шунчаки бефарқ қолиши эҳтимоли ҳам кам.

▪️Аммо Трампнинг янги доктринаси амалда шунга ишора қиладики, камида Ғарбий яримшарда Америка қудрати - бу ҳуқуқнинг ўзи.

▪️Мадуро учун омадсизлик шундаки, у Трамп шахсан ўз таъсир доираси, деб эълон қилган ҳудудда жойлашган.

▪️Пекин ва Москва қандай жавоб қайтариши мумкин? Ҳозирча у риторика кўринишда. Узоқ муддатли истиқболда ўз таъсир доиралари доирасида бўлиши мумкин.

Манба: Briefly канали

3 weeks ago | [YT] | 4

Nazirov Muxtor

🔗 Bugun 21:00 da Siyosatshunos Muxtor Nazirov bilan suhbatimiz bor.

🎙 Mavzu: "Millatlar o‘rtasidagi siyosiy munosabatlar"

📌 Suhbat yopiq formatda bo‘lib o‘tadi. Faqat to'lov qilganlar qatnasha oladi.

Murojaat uchun:⌛@nurbekgofurov

3 weeks ago | [YT] | 12

Nazirov Muxtor

⁉️⁉️⁉️⁉️⁉️
Mavzu: Zelenskiy AQShga Rossiyani “taklif qilyapti”

Ekspertlarimiz: siyosatshunos Muxtor Nazirov

Tomosha qiling ➡️youtube.com/live/yq8YSIyMpkU?feature=share

Rasmiy sahifalarimizga obuna bo'ling
telegram |instagram | facebook | youtube | fikratonline

3 weeks ago | [YT] | 2

Nazirov Muxtor

#Xalq_so'zi #Эрон
"Эрон иккита шаҳарни йўқотди"

Халқ сўзи онлайн платформасининг "Таҳлил" дастурининг 1-қисмида сиёсатшунос Жаҳонгир Акрамов билан Эрондаги вазият ҳақида фикр-мулоҳаза юритдик.

👇👇👇

https://youtu.be/DUhhzvIzIAA?si=f8DPm...

3 weeks ago | [YT] | 2

Nazirov Muxtor

Владимир Соловьевнинг Марказий Осиёда "СВО" бошлашга "чорлови"дан мотивлари нима?

Владимир Соловьев, россиялик тележурналист ва пропагандист, 2026 йил 10 январь куни ўзининг шахсий теледастури "Соловьев Live" эфирида Марказий Осиё давлатларига нисбатан ҳам "СВО" (махсус ҳарбий операцияни) кенгайтириш эҳтимоли ҳақида гапирди. У бундай эҳтимолни Россиянинг миллий хавфсизлигига таҳдидлар билан изоҳлади.

Ушбу баёнот ортида қандай мотивлар яширинган?

Соловьев Марказий Осиёни Россия учун "улкан муаммо" сифатида тавсифлаб, бу ҳудудда таъсирни йўқотиш хавфини, Украинадаги ҳолатга ўхшаш сценарий билан боғлайди.

У Сурия ёки Венесуэла каби узоқ минтақалардан кўра Арманистон ва Марказий Осиёни устувор деб ҳисоблаб, буни Россия "таъсир доирасини" ҳимоя қилиш зарурати билан изоҳлашга уринган.

Соловьевнинг аргументацияси қуйидагича:

▪️Украинадаги "СВО" Россия миллий хавфсизлик манфаатлари билан оқланган ва айнан шу мантиқ бошқа нуқталарда ҳам қўлланилиши мумкин, агар у ерларда таҳдидлар юзага келса.

▪️У халқаро ҳуқуқ ва мавжуд тартиботни де-факто инкор этишга чақириб, "ўйинлар тугади" деб баён қилади. Евроосиё маконида устунлигини мустаҳкамлашга қаратилган ушбу агрессив риторика расмий Кремл линиясига яқин.



Соловьев ўз чиқишида АҚШ президенти Дональд Трампнинг сўнгги баёнотларидан илхомлангани аниқ. Боиси гаплар деярли такрорланган. Ёки ҳозирги Россия шаротида "валинеъматларидан" шундай тезис олган бўлиши мумкин.

Бу билан Соловьев Россия учун ўз ҳаракатларини (масалан, Украинада) оқлашга ҳаракат қилмоқда. Яъни Ғарб билан легитимлик масаласида баҳслашишдан маъно йўқ. Бу баёнот Кремлни мақсадларни тўғридан-тўғри эълон қилиш ва барчани факт олдида ожиз қолдиришга чорловга ўхшайди.

Масалага янада кенгроқ қарасак, бу бизни бир фикрга ундайди. АҚШ ва Россия президентларининг "Анкориж учрашуви"да дунёнинг муайян минтақалари устидан геосиёсий таъсир чегараларини белгилаш борасида англашув бўлгандек. "Мадуро кейси" ва унинг ортидан янграётган баёнотлар жараён аллақачон бошланганини кўрсатади.

Венесуэла прецедентидан сўнг Россия ҳарбий доктринасида нима ўзгариши мумкин?

2024 йилда янгиланган Россия ҳарбий доктринаси АҚШнинг 3 январь куни Венесуэлада амалга оширган операцияси таъсири остида маълум тузатишларга учраши мумкин. Ҳозирча доктринани қайта кўриб чиқиш бўйича расмий баёнотлар берилмаган. Бежизга пропагандист Соловьев бунга ишора бермаган. Бу ўзига хос реакция учун жамоатчилик фикрини тайёрлашга уринишдир.

Соловьев нима таклиф қилмоқчи?

Назаримда, бу - халқаро меъёрларни инкор этган ҳолда, "Куч - ҳақиқат яратади" реалистик тамойилини доктринал ҳужжатларда мустаҳкамланиши. Бу Россияга БМТ ва резолюцияларни эътиборсиз қолдириш, мақсадларни тўғридан-тўғри, ўзини оқламай эълон қилиш имконини беради.

Венесуэладан кейин Россиянинг АҚШ билан музокаралар борасидаги иллюзиялари йўқолган кўринади. Эндиликда эътибор Хитой билан ҳарбий ҳамкорликка қаратилиши мумкин.

Венесуэла сценарийига ўхшаш ҳолатлар қайта юз бермаслиги учун доктринанинг янгиланиши "гибрид ҳужумлар" (дронлар, махсус бўлинмалар)дан келиб чиқадиган таҳдидларни ҳам ўз ичига олиши мумкин. Эндиликда Россияда асосий устуворлик - қарши томонни дастлабки босқичлардаёқ дезорганизация қилишга қаратилиши мумкин. Бу Евроосиё сиёсатига, жумладан Марказий Осиёга нисбатан жиддий сигналдир.

Владимир Соловьёв каби пропагандистик фигуралар томонидан Марказий Осиёни "стратегик муаммо" сифатида талқин қилиш айнан шу умумий мантиқий занжирга мос келади. Украина сценарийси такрорланишининг олдини олиш, таъсир доирасини йўқотмаслик ва ташқи кучларнинг кириб келишини чеклаш - ушбу риториканинг асосий ғоялари ҳисобланади.

Соловьёв риторикаси контекстида Марказий Осиё давлатлари нима қилиши мумкин:
1. Замонавий халқаро муносабатларда ҳал қилувчи омил ҳуқуқ эмас, куч экан, буни минтақавий бирликни кучайтириш учун рағбат сифатида фойдаланиш.
2. Минтақада мудофаа соҳасида ички заифликларни бартараф этиш учун ўзаро мувофиқлашув даражасини кучайтириш.
3. "Гибрид уруши"дан ҳимояланиш учун сиёсий-ахборот шайликни кучайтириш буйича Марказий Осиё давлатлари стратегиясини ишлаб чиқиш.

3 weeks ago | [YT] | 0